Jeśli w ramach świadczonej sobie wzajemnie pomiędzy Kościołami pomocy inne instytucje interesują się głównie sferą społeczno-ekonomiczną, Papieskie Dzieła Misyjne niezmiennie stawiają sobie za cel przede wszystkim ewangelizację w ścisłym znaczeniu tego słowa, nie wykluczając oczywiście pomocy w dziedzinie charytatywnej, społecznej, medycznej itd. W świadczonej przez te Dzieła pomocy Kościołom pod jakimś względem uboższym na pierwszym miejscu są stawiane ich potrzeby pastoralne. Swą działalnością Papieskie Dzieła Misyjne przyczyniają się wybitnie do integralnego rozwoju narodów. Ewangelia jest przecież pierwszym oparciem dla wszelkiego rozwoju i nadaje mu w każdym wypadku jego pełny sens.

Papieskie Dzieła Misyjne udzielają młodym Kościołom niezbędnej pomocy, okazując zarazem należny im szacunek. Zachęcają je do podejmowania wysiłków dla stopniowego dojrzewania ku samowystarczalności.

Papieskie Dzieła Misyjne będą zabiegały o harmonijną współpracę z organizacjami zrzeszonymi w Radzie Papieskiej "Cor Unum", jak również z innymi bardziej partykularnymi inicjatywami służebnymi wobec potrzebujących pomocy.

Zgodnie z przestrzeganą już dotychczas tradycją, Papieskie Dzieła Misyjne w szczególny sposób popierać będą współpracę z instytucjami misyjnymi, które służą ewangelizacji świata "w imieniu Kościoła oraz według hierarchicznej władzy" (Ad gentes, 27, 29).

8. Wielokrotnie już Stolica Apostolska wyrażała uznanie dla akcji partykularnych, wspomagających dzieło ewangelizacji, szczególnie dla tych, które były podejmowane przez instytuty misyjne, tak zasłużone w zapewnianiu swym członkom odpowiednich środków duchowych i materialnych. Można się jedynie cieszyć z licznych inicjatyw, mających nacelu wysyłanie personelu i dostarczanie pomocy materialnych, przez co Kościoły partykularne wyrażają wzajemną troskę o siebie i utrwalają swą braterską wspólnotę. Owe inicjatywy w dużym stopniu przyczyniły się do wzmocnienia ducha misyjnego i do rozwoju współpracy z Kościołami lokalnymi.

Niemniej jednak, wśród dzieł pomocy międzykościelnej Papieskie Dzieła Misyjne winny zawsze zajmować pierwsze miejsce, i to z dwóch racji. Najpierw dlatego, że zwracają się one do wszystkich ochrzczonych, do wszystkich wspólnot chrześcijańskich i chcą zaspokoić potrzeby wszystkich Kościołów na terenach misyjnych. Są one również w łonie Kościoła wyrazem ducha katolickiego i powszechnej łączności. Po wtóre dlatego, że mają one współpracować i przyczyniać się do głoszenia orędzia ewangelicznego, co jest podstawowym obowiązkiem Kościoła.

Dlatego wskazana jest troska ze strony każdego Biskupa, by inicjatywy partykularne swą ilością i znaczeniem nie tamowały wspólnego wysiłku w Kościele w sprawie ewangelizacji narodów. W przeciwnym bowiem razie Kościoły uboższe, które w swych elementarnych i powszednich potrzebach liczą na regularną pomoc ze strony Papieskich Dzieł Misyjnych, pierwsze by na tym ucierpiały.

Jedynie centralny fundusz papieski, gromadzony solidarną zapobiegliwością wszystkich Kościołów lokalnych, może zapobiec niebezpieczeństwu przeoczenia niektórych Kościołów, i to tych najbiedniejszych, bądź dyskryminacji przy świadczeniu im pomocy.

Fundusz ten pozwala także uniknąć ewentualnych przejawów protekcjonizmu, partykularyzmu czy dominacji jakiegoś narodu wobec innych. Stwarza on braterską solidarność między Kościołami.

Wreszcie, wzajemna pomoc będzie bardziej skuteczna, jeśli jej programowaniem zajmie się instytucja centralna w Kościele, uwzględniająca potrzeby wszystkich, łącznie z planowym i przemyślanym duszpasterstwem misyjnym. Z tej też racji Papieskie Dzieła Misyjne winny się liczyć przy rozdzielaniu subsydiów z dyrektywami Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów oraz Konferencji Episkopalnych z terenów misyjnych.

Skuteczne oddziaływanie wychowawcze Papieskich Dzieł Misyjnych na świadomość wiernych ma zmierzać do przekonania ich o nadrzędnym charakterze uniwersalnej pomocy misyjnej, która jest bardziej bezinteresowna i tym samym mniej osobista niż pomoc bezpośrednia i partykularna. Dzięki takiemu uświadomieniu dobroczyńcy będą dostrzegać potrzeby misyjne w ich wymiarze ogólnoświatowym i uczestniczyć będą w "trosce o wszystkie Kościoły" (2 Kor 11, 28).

2. W swym podporządkowaniu Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów Papieskie Dzieła Misyjne zachowują wewnętrzną autonomię i rządzą się własnymi Statutami.

3. Komitet Najwyższy "czuwa, by każde z Papieskich Dzieł Misyjnych rozwijało się prawidłowo i owocnie we własnym zakresie działalności i rozwiązuje wynikające przy tym między nimi trudności (Motu proprio Decessor noster z dnia 24 VI 1929 r., V).

Kardynał Prefekt Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów jest przewodniczącym tego Komitetu, a sekretarz tejże Kongregacji jest z urzędu jego wiceprzewodniczącym.

Członkami Komitetu Najwyższego są: sekretarze generalni i po jednym delegacie każdego z czterech Papieskich Dzieł Misyjnych. Delegatów tych mianuje Kongregacja. Podsekretarz generalny Dzieła Rozkrzewiania Wiary uczestniczy w zebraniach Komitetu Najwyższego jako "actuarius".

4. a) Papieskie Dzieła Misyjne Rozkrzewiania Wiary, Świętego Piotra Apostoła, Dzieła Misyjnego Dzieci i Papieskiej Unii Misyjnej podlegają kierownictwu jednej wspólnej Rady Wyższej (Consilium Superius), z siedzibą w Rzymie przy Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów.

b) Sekretarz tejże Kongregacji jest z tytułu prawa przewodniczącym wymienionej Rady Wyższej i wobec niej reprezentuje Dykasterium.

c) W skład Rady Wyższej wchodzą:

przewodniczący;

sekretarze generalni czterech Papieskich Dzieł Misyjnych;

podsekretarze: Rady ds. Publicznych Kościoła, Kongregacji ds. Biskupów i Kongregacji dla Kościołów Wschodnich;

dyrektorzy krajowi Dzieła Rozkrzewiania Wiary, Dzieła Świętego Piotra Apostoła, Dzieła Misyjne Dzieci i Papieskiej Unii Misyjnej;

ewentualnie niektórzy jeszcze radni, mianowani dla specjalnych racji przez Kongregację ds. Ewangelizacji Narodów.

d) Aspekt kolegialny i uniwersalny Rady Wyższej znajduje swój wyraz w uczestnictwie w niej dyrektorów krajowych różnych Kościołów lokalnych. Ogólne dobro misji w uniwersalnym aspekcie będzie zawsze ich główną troską. Mają oni być, również i we własnym przekonaniu, przede wszystkim sługami wspólnej łączności między Kościołami.

e) Każde z czterech Dzieł ma swój sekretariat międzynarodowy, kierowany przez sekretarza generalnego, którego powołuje Kongregacja na okres pięcioletni, po uprzednimzasięgnięciu opinii członków Rady Wyższej. Mandat ten może być ponawiany.

f) Rada Wyższa będzie swe zwykłe zebranie doroczne odbywała w maju dla:

dokonania rozdziału funduszów zebranych przez dyrekcje krajowe;

ustalenia wiążących priorytetów przy rozdzielaniu subsydiów;

przestudiowania działalności i metod pastoralnych Papieskich Dzieł Misyjnych w odnośnych krajach; w tym celu będą organizowane specjalne sesje;

rozwiązania problemów organizacyjnych Papieskich Dzieł Misyjnych.

Do uczestnictwa w tym zebraniu winni być zaproszeni wszyscy członkowie Rady Wyższej.

g) Sekretarze generalni Dzieła Rozkrzewiania Wiary, Dzieła Świętego Piotra Apostoła i Dzieła Misyjnego Dzieci przedstawią Radzie Wyższej projekt rozdziału dotacji misyjnych, zwyczajnych i nadzwyczajnych. Przedłożą jej również roczny raport z funduszów przyjętych oraz z subsydiów wypłaconych na cele misyjne.

h) Ustalając normy przydzielania dotacji misyjnych, Rada Wyższa kierować się będzie ogólnymi wytycznymi wydanymi przez Kongregację ds. Ewangelizacji Narodów. Przydział słuszny każdemu stosownie do jego potrzeb i celowy, to znaczy związany funkcjonalnie z rozsądnym duszpasterstwem misyjnym, wymaga zdobycia uprzednio solidnych informacji oraz uwzględnienia opinii zainteresowanych Konferencji Biskupich i doświadczonych ekspertów.

i) Rada Wyższa popierać będzie kontakty i współpracę między dyrekcjami krajowymi. Spotkania między nimi, czy to o charakterze międzynarodowym, czy też zawężone dojakiegoś regionu, dawać będą okazję osobom kierującym krajowymi ośrodkami misyjnymi do wymiany poglądów, informacji i doświadczeń, co będzie wpływało ubogacająco na wszystkich uczestników tych spotkań, będzie pobudzało każdego do rewizji i w razie potrzeby do odnowy własnych metod pracy.

j) Dla skuteczniejszego wypełniania swych zadań Rada Wyższa opracuje regulamin, określający jej własną wewnętrzną działalność.

b) Rada Krajowa Papieskich Dzieł Misyjnych składa się z dyrektora krajowego, z sekretarzy krajowych poszczególnych Dzieł, z dyrektorów diecezjalnych bądź w razie ich zbyt wielkiej liczebności z ich delegatów. Struktura składu Rady Krajowej może być różna, byleby tylko była zachowana równowaga między przedstawicielami ośrodków krajowych i delegatów diecezjalnych.

c) Co roku dyrektor krajowy przedstawi Radzie Krajowej sprawozdanie z działalności finansowej i ideowej poszczególnych Dzieł.

d) Rada Krajowa rozpatrzy i zatwierdzi bilans finansowy: przychody i rozchody, koszty administracji i animacji, poniesione przez dyrekcję krajową i dyrekcje diecezjalne według przedstawionego budżetu. Przyjmie też program działalności Dzieł zarówno w dziedzinie animacji, jak i organizowania pomocy materialnej.

e) Co roku dyrektor krajowy przedstawi sekretarzom generalnym Dzieł raport finansowy i raport z działalności poszczególnych Dzieł w swym kraju.

f) Co roku analogiczny raport przedstawi również Konferencji Episkopatu za pośrednictwem Komisji Episkopatu ds. Misji.

g) Po odjęciu koniecznych wydatków, poniesionych przez dyrekcję krajową i dyrekcje diecezjalne, fundusze zebrane przez dyrekcje krajowe na rzecz misji uniwersalnej będą bez uszczuplenia oddawane do dyspozycji sekretariatów generalnych poszczególnych Dzieł. Wydatki dokonane zgodnie ze Statutami na animację misyjną winny być wpisane oddzielnie od wydatków na sektor administracyjny.

h) Rada Krajowa może opracować regulamin bardziej szczegółowy, uwzględniający dobrą organizację jej własnej pracy i działalności wszystkich czterech Dzieł.

i) Pamiętając o charakterze episkopalnym Papieskich Dzieł Misyjnych, Rady Krajowe będą czuwały, by ich działalność scalała się z diecezjalną i międzydiecezjalną inicjatywą duszpasterską na rzecz misji, dla zapewnienia w tym ważnym punkcie jedności i harmonijnego rozwoju. Dla zachowania swej tożsamości, Papieskie Dzieła Misyjne będą się strzegły, by nie funkcjonowały na marginesie życia duszpasterskiego diecezji i nie tworzyły struktur paralelnych. Kierować się będą ogólnymi wytycznymi Komisji Episkopatuds. Misji (Motu proprio Ecclesiae Sanctae, III, 9, 11 i Instukcja Quo Aptius, A). Tam, gdzie istnieje Krajowa Rada Misyjna jako organ wspomnianej Komisji, Papieskie Dzieła Misyjne będą w niej reprezentowane z racji ich ważności. Rada ta będzie je wspomagała w urzeczywistnianiu ich zadań i strzegła priorytetu ich celów.

j) Przewodniczący Komisji Episkopatu ds. Misji lub członek Konferencji Biskupiej, kierujący tą działalnością, winien popierać i sprawować patronat nad Papieskimi Dziełami Misyjnymi. Dla zapewnienia pełnej i skutecznej współpracy między wspomnianą Komisją Episkopatu i Radą Krajową Papieskich Dzieł Misyjnych, Biskupi są proszeni o dopuszczenie dyrektora krajowego do udziału w debatach i inicjatywach tejże Komisji (por. Instrukcja Quo Aptius, A).

6. a) W każdej diecezji Biskup mianuje najlepiej po konsultacji z dyrektorem krajowym dyrektora diecezjalnego Papieskich Dzieł Misyjnych, o ile to możliwe, jednego dla wszystkich czterech Dzieł. Wskazane jest, by nominacja ta była ograniczona na okres pięcioletni, z możliwością jej ponawiania. Zaleca się również, by tenże dyrektor był jednocześnie delegatem biskupim do spraw misyjnych (Motu proprio Ecclesiae Sanctae, III, 4). Gdyby Ordynariusz zamianował odrębnego delegata biskupiego, wówczas winien on wykorzystać wszystkie możliwości pomagania dyrektorowi diecezjalnemu w wykonywaniu jego obowiązków.

b) Dyrektor diecezjalny, wspomagany przez swych współpracowników, jest do dyspozycji Biskupa dla świadczenia mu pomocy w utrzymaniu otwartości dla spraw misyjnych o zasięgu uniwersalnym we wszystkich dziedzinach duszpasterstwa diecezjalnego.

c) Ofiary wiernych, zebrane na misję uniwersalną, będą bez uszczuplenia przekazywane dyrekcji krajowej. Nie mogą być one obracane na cele partykularne. 7. W łonie Rady Krajowej do dyrekcji krajowej należy inspirowanie wspólnych inicjatyw, sugerowanie praktycznych rozwiązań, proponowanie kierunków ogólnej działalności, koordynowanie i nadzorowanie wszystkich poczynań.

8. Od początku świeccy odgrywali ważną rolę w kierownictwie i działalności Papieskich Dzieł Misyjnych. Ich uczestnictwo w tej dziedzinie na szczeblu diecezjalnym, krajowym i międzynarodowym należy popierać, by było rzeczą oczywistą, iż odpowiedzialność za uniwersalną współpracę misyjną spoczywa na całym Ludzie Bożym.

a) budzić zainteresowanie dla powszechnej ewangelizacji we wszystkich ośrodkach Bożego Ludu: w rodzinach, we wspólnotach podstawowych, w parafiach, w szkołach, w luźnych ruchach, w organizacjach, by cała diecezja stała się świadoma swego uniwersalnego powołania misyjnego. Dla osiągnięcia tego celu konieczna jest solidna organizacja inicjatyw tego Dzieła na szczeblu parafialnym;

b) mając na uwadze ewangelizację świata, winno wspierać pomiędzy różnymi Kościołami lokalnymi wzajemną pomoc, tak duchową jak i materialną, oraz wymianę personelu apostolskiego.

Ewangelizacja jest przede wszystkim działaniem Ducha Świętego, stąd pierwsze miejsce należy przyznać modlitwie i ofierze. Popieranie powołań misjonarskich musi być również jedną z największych trosk tego Dzieła.

Odwołując się do szlachetności chrześcijan na całym świecie, Dzieło zabiega o stworzenie funduszu scentralizowanej solidarności, która mu pozwala opracować program pomocy, przeznaczonej na zaspokajanie w sposób regularny najbardziej istotnych potrzeb wszystkich Kościołów na terenach misyjnych. W związku z tym dba też o informowanie chrześcijan o życiu i potrzebach tych Kościołów.

Dzieło chce wzmacniać braterską więź między Kościołami, popierając wymianę informacji, dzielenie się dobrami duchowymi, okazywanie solidarności w czasach szczególnych doświadczeń oraz wsparcia moralnego tym, którzy go potrzebują.

10. Wychowanie, informacja i uświadomienie misyjne stanowią podstawowe zadania Dzieła. Ze względu na szczególny charakter wychowania misyjnego młodzieży, Dzieło winno otoczyć specjalną troską młodzież w jej misyjnych potrzebach i zaangażowaniu.

11. Dzieło prowadzi swą działalność w ciągu całego roku, wzmacniając ją szczególnie w miesiącu październiku. We wszystkich krajach miesiąc ten ma być poświęcony uniwersalnemu dziełu misyjnemu. Punktem kulminacyjnym będzie tu przedostatnia niedziela października, ogłoszona jako Światowy Dzień Misji. Ten dzień będzie obchodzony we wszystkich Kościołach lokalnych jako święto katolickości i powszechnej solidarności. W tym dniu chrześcijanie całego świata wyraźniej uświadomią sobie swą odpowiedzialność za ewangelizację świata. "Biskupi i Konferencje Episkopatów zredagują specjalne wezwania o tematyce misyjnej i włączą je do modlitwy wiernych podczas Mszy św." (Motu proprio Ecclesiae Sanctae, III, 3).

12. Żeby miesiąc październik był dla chrześcijan okazją do współpracy misyjnej w wymiarze uniwersalnym, zachęca się Biskupów, by poprosili kierujących instytucjami katolickimi, a także wiernych, o powstrzymanie się w tym okresie od zbierania ofiar na cele partykularne.

13. By zapewnić pełny rozwój Dzieła, jego kierownicy szukać będą współudziału w nim licznych współpracowników i współpracownic, wywodzących się z różnych środowisk. Zatroszczą się o konieczną dla nich formację.

Dyrekcje krajowe ustalą w oparciu o rozpoznanie lokalnych warunków na odcinku kościelnym, czy należy zgodnie z dawnym wzorem nadawać Dziełu strukturę organizacyjną, z przynależnością do niego członków. Tam, gdzie ten model utrzymał się w aktualnej praktyce, należałoby go nadal zachować. To samo trzeba powiedzieć i o pozostałych Papieskich Dziełach Misyjnych. Nie można jednak przy tym zapominać, że Dzieła te z natury swej zwracają się do wszystkich z apelem o współpracę. Członkowie ich winni zatem być w swym środowisku promotorami powszechnego ducha misyjnego.

14. Dyrekcje krajowe będą czuwać, by wszystkie Papieskie Dzieła Misyjne prowadziły właściwą im działalność, w ścisłej wzajemnej współpracy i harmonii.

16. Ostatnio Dzieło to rozszerzyło swe zadania na świadczenie pomocy w zakresie formacji kandydatów i kandydatek do życia zakonnego.